KUALA LUMPUR - Teka-teki yang berlegar sejak awal bulan ini sama ada Tan Sri Muhyiddin Yassin akan meletakkan jawatannya sebagai Perdana Menteri atau meneruskan usul undi percaya di Parlimen bagi menentukan keabsahannya terjawab sudah.
Menerusi perutusan khas yang disiarkan secara langsung pada Isnin, beliau mengesahkan dirinya dan semua Jemaah Menteri sudah melepaskan tanggungjawab itu.
Peletakan jawatan itu susulan kehilangan majoriti ke atas kerajaan Perikatan Nasional (PN), apabila 15 Ahli Parlimen UMNO menarik semula sokongan mereka.
Usai pengumuman itu, istilah caretaker dan interim pula menjadi sebutan apabila Muhyiddin memberitahu, beliau menerima perkenan Yang di-Pertuan Agong, Al-Sultan Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah untuk menjalankan kedua-tugas berkenaan, sementara Perdana Menteri sebenar dilantik.
Menurut Muhyiddin, Seri Paduka Baginda memberi perkenan untuk beliau menjalankan tugas sebagai Perdana Menteri caretaker sehingga kerajaan baharu ditubuhkan.
Ramai tertanya-tanya apakah skop tugasan berkenaan serta adakah peranan Perdana Menteri caretaker dan Perdana Menteri Interim yang pernah dijalankan Tun Dr Mahathir Mohamad selepas meletakkan jawatannya sebagai Perdana Menteri Ke-7 adalah sama.
Menjawab perkara itu, Pengarah Institut Tamadun dan Kajian Strategik, Universiti Malaysia Pahang (UMP), Datuk Prof Madya Dr Wan Ahmad Fauzi Wan Husain, berkata Perdana Menteri caretaker dan interim merujuk kepada maksud serta situasi sama, iaitu keadaan tidak tetap dalam melaksana tugas atau fungsi kuasa bagi suatu jawatan kerana berlaku kekosongan untuk tempoh masa tertentu secara sementara.
Istilah Interim, caretaker dan demokrasi, katanya, tiada dalam Perlembagaan, tetapi boleh digunakan kerana bersesuaian dengan ciri dan sistem yang tertakluk di bawah Perlembagaan.
Beliau berkata, perkenan Yang di-Pertuan Agong untuk Muhyiddin menjalankan tugas sebagai Perdana Menteri caretaker atau Perdana Menteri Interim terbabit seperti pernah diperuntukkan kepada Tun Dr Mahathir, diandaikan tidak dibuat di bawah Perkara 43(2)(a) atau pastinya bukan di bawah perenggan 43(2)(b) perkara sama kerana Parlimen masih belum dibubarkan.
“Pada hakikatnya, pelaksanaan tugas Perdana Menteri caretaker diperkenankan kepada Muhyiddin pada 16 Ogos 2021 seperti dilaporkan, hanya bersifat sementara, maka punca kuasanya adalah berlandaskan prerogatif Yang di-Pertuan Agong.
“Bagaimanapun, peranan sebagai Perdana Menteri caretaker yang diperkenankan kepada Muhyiddin bukan luar biasa dalam amalan pentadbiran negara kita.
“Jika berlaku seorang pegawai awam tidak ada atau tidak berdaya buat sementara, boleh dilantik seorang lain untuk melaksanakan tugas seperti termaktub dalam Seksyen 33 Jadual Kesebelas Perlembagaan Persekutuan,” katanya ketika dihubungi Getaran.
Yang di-Pertuan Agong jelas beliau, mempunyai prerogatif untuk membolehkan tugas tertentu dilaksanakan pihak lain, seperti termaktub dalam undang-undang Persekutuan bagi maksud pelantikan di luar kerangka Perkara 43.
Wan Ahmad Fauzi berkata, jawatan Perdana Menteri caretaker adalah bersifat dekoratif dan peranan dijalankan Muhyiddin hanya terhad pada tugas berbentuk pentadbiran dan tempoh tertentu selepas berlaku kekosongan jawatan pegawai nombor satu kerajaan itu.
“Tugasan Muhyiddin yang bersifat fungsi kuasa eksekutif perlu dikurniakan secara nyata oleh Yang di-Pertuan Agong berlandaskan kuasa baginda di bawah Perkara 39, dibaca bersama prerogatif terpelihara menurut Perkara-Perkara 181(1) dan 32 Perlembagaan,” jelas beliau.
Peranan Perdana Menteri caretaker ini, katanya, tidak membolehkan pemegangnya membuat sebarang keputusan berkenaan dasar, lantikan utama dan menandatangani kontrak berkaitan kerajaan.
“Secara ringkas, tiada peruntukan Perlembagaan yang menggariskan kuasa dan hak Perdana Menteri caretaker, justeru peranannya tertakluk kepada kehendak Yang di-Pertuan Agong,” katanya. - Getaran, 18 Ogos 2021
